استرینگ‌کست

این پادکست چیست

استرینگ‌کست علم را به‌شکل داستان روایت می‌کند. شاهین جوادی‌نژاد و رضا حریریان در هر قسمت یک موضوع علمی را برمی‌دارند — از سیاه‌چاله و محاسبات کوانتومی تا کشف انسولین و ژنتیک — و آن را با ساختار روایی، تدوین صوتی دقیق و بدون لحن کتاب درسی تعریف می‌کنند.

تفاوت اصلی آن با بیشتر پادکست‌های علمی فارسی در ساخت است. اپیزودها نوشته و تدوین می‌شوند، نه ضبط آزاد؛ طراحی صدا بخشی از روایت است و نه تزئین آن. همین باعث می‌شود موضوعی مثل «مغز بولتزمان» یا «نظریه همه چیز» برای شنونده‌ای که پیش‌زمینهٔ فیزیک ندارد هم قابل دنبال‌کردن باشد.

یک واقعیت که پیش از شروع باید بدانید: این مجموعه تمام شده است. اولین قسمت، «Dance of The Blackholes»، تیر ۱۳۹۶ منتشر شد و صد قسمت بعد، مجموعه با «نظریه همه چیز (قسمت آخر)» در آبان ۱۴۰۳ به پایان رسید. چیزی در انتظار انتشار نیست، اما آرشیو کامل و در دسترس است — که برای پادکستی موضوع‌محور، مزیت است تا کاستی.

قسمت‌هایی که ارزش شنیدن دارند

۱. Dance of The Blackholes

اولین قسمت مجموعه، از تیر ۱۳۹۶. موضوعش برخورد سیاه‌چاله‌ها و امواج گرانشی است و همچنین اعلام روشنی از اینکه این پادکست قرار است چه کاری بکند: یک پدیدهٔ فیزیکی سنگین، گفته‌شده به زبانی که نیازی به معادله ندارد.

شروع از اینجا منطقی است، هرچند مجموعه ترتیب اجباری ندارد.

۲. Quantum Computers

یکی از معدود موضوعاتی که در فارسی معمولاً یا بیش از حد ساده یا بیش از حد فنی توضیح داده می‌شود. این قسمت مسیر میانه را می‌گیرد و توضیح می‌دهد که یک رایانهٔ کوانتومی دقیقاً چه کاری را متفاوت انجام می‌دهد.

۳. چند قطره انسولین

از اردیبهشت ۱۳۹۹، و نمونهٔ خوبی از استرینگ‌کست در حالتی که تاریخ علم را روایت می‌کند تا خود علم را. داستان کشف انسولین، مثل بیشتر کشف‌های پزشکی، به‌اندازهٔ نتیجه‌اش دربارهٔ آدم‌ها و رقابت‌هایشان است.

۴. انتخاب (غیر)طبیعی

از شهریور ۱۴۰۰. موضوع، دخالت انسان در انتخاب طبیعی است و این قسمت نشان می‌دهد مجموعه در بهترین حالتش چه می‌کند: برداشتن مفهومی که همه اسمش را شنیده‌اند و نشان‌دادن اینکه معنایش آن چیزی نیست که فرض می‌شود.

۵. نظریه همه چیز (قسمت آخر)

پایان مجموعه، آبان ۱۴۰۳. انتخاب موضوع برای قسمت پایانی عمدی به‌نظر می‌رسد: بلندپروازانه‌ترین پرسش فیزیک، برای آخرین قسمت پادکستی که هفت سال دربارهٔ پرسش‌های بزرگ حرف زد.

برای چه کسی مفید است

• شنوندهٔ کنجکاو بدون پیش‌زمینهٔ علمی — هیچ قسمتی پیش‌نیاز ریاضی یا فیزیک ندارد.
• کسی که تدوین صوتی برایش مهم است — از معدود پادکست‌های فارسی که ساخت صدا در آن جدی گرفته شده.
• علاقه‌مندان به تاریخ علم — بخش قابل‌توجهی از آرشیو دربارهٔ چگونگی رسیدن به یک کشف است.
• کسی که پادکست تمام‌شده را ترجیح می‌دهد — آرشیو بسته یعنی می‌شود از اول تا آخر شنید و تمامش کرد.
• دبیران و دانشجویان علوم پایه — به‌عنوان نمونهٔ روایت‌کردن یک موضوع علمی.

سؤالات پرتکرار

از کدام قسمت شروع کنم؟

از موضوعی که خودتان دوستش دارید، چون قسمت‌ها مستقل‌اند. اگر ترجیح می‌دهید از ابتدا شروع کنید، «Dance of The Blackholes» اولین قسمت است.

سازندگان استرینگ‌کست چه کسانی هستند؟

شاهین جوادی‌نژاد و رضا حریریان.

آیا استرینگ‌کست هنوز قسمت جدید منتشر می‌کند؟

خیر. آخرین قسمت، «نظریه همه چیز (قسمت آخر)»، آبان ۱۴۰۳ منتشر شد و عنوانش پایان مجموعه را اعلام می‌کند. آرشیو صد قسمتی همچنان در دسترس است.

برای شنیدن آن به دانش فیزیک نیاز دارم؟

خیر. موضوعات از پایه توضیح داده می‌شوند و هدف مجموعه از ابتدا مخاطب عمومی بوده است.

چند قسمت دارد؟

حدود صد قسمت، منتشرشده بین تیر ۱۳۹۶ و آبان ۱۴۰۳.

پادکست فارسی مشابهی هست؟

اگر روایت داستانی موضوعات علمی و تاریخی را دنبال می‌کنید، ناوکست نزدیک‌ترین گزینه است. فهرست کامل در صفحهٔ پادکست‌ها است.